4 factors etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
4 factors etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

22 Mayıs 2017 Pazartesi

Playoff Öncesi Verilere Bakış (Beşiktaş Sompo Japan - Gaziantep Basketbol)

Bu dosyadaki analizlerin çoğunluğu http://www.bsl.org.tr websitesinde yayınlanan maç anlatımından elde edilmiş verilerin analiziyle oluşturulmuştur. Sitedeki herhangi bir yanlış maalesef verilere de yansıyacağından hataların olması mümkündür. Daha sağlıklı sonuçlara ancak maç videolarından veya kesin doğru bir maç anlatımından erişilebilir. Ayrıca analizler yapılırken sadece veriler kullanılmıştır. Maç videoları izlenip gözlemler eklenmemiştir. 
Yazının ilk bölümünde sezonun tüm maçları sonucunda oyuncu ikililerinin parkedeki durumlarına göre takımın gösterdiği performanslar incelenmiştir. 20 sayı ve üzeri farkla biten (1.hafta TED – 2.hafta Uşak – 9.hafta BEST – 16.hafta TED – 28.HAFTA Trabzon) maçlar hariç diğer tüm maçlardan veriler kullanılmıştır. Yazı boyunca yer alan tablolarda sıkça göreceğimiz değerin açıklamasını da yandaki fotoğrafta bulabilirsiniz. 
Aşağıdaki tablolarda oyun kurucu durumuna göre performans değişikliği en çok gösteren 6 oyuncu yer almaktadır. İlk 3’lü grup (Roll-Weems-Stimac) Thompson’la beraber parkedeyken takım olarak performans düşüklüğü yaşandığı gözükürken, bu isimler Kenan veya Şafak ile yer aldığında ise performans artışı gözükmektedir. Örneklemek gerekirse Weems ve Thompson 308 dakika parkede kalırken -4 lük skorları olduğu gözüküyor. Ancak Thompson’nın yokluğunda Weems 215 dakika parkede kalıp bu sayıyı +4’e çıkardığı, Thompson’ın ise Weems’siz 385 dakika oynayıp +13lük skora ulaştığı gözüküyor. 

İkinci 3’lü de ise (Clark-Erkan-Sertaç) durum tam tersi, Thompson’la daha iyi skorlara ulaşılırken, Kenan veya Şafak ile genelde daha düşük skor yapılmış. Özellikle Sertaç Şanlının Thompson’la 178 dakika parkede kaldığı ve +20 skor alınması göze batıyor. Thompson’sız parkede kaldığı 74 dakikada ise işler tam tersi oluyor ve -20’lik skor oluşuyor. Kenan ve Şafak ile oynadığı sürelerde oluşan -17’lik skorda yine dikkat çekici.

Gard rotasyonu dışında ikili oyuncu durumlarını incelediğimizde de göze batan bazı ikililer oluyor.
Kyle Weems ile takımın genel durumuna bakılınca Weems parkede değilken diğer oyuncuların performans olarak arttığı gözüküyor. Özellikle Strawberry, Weems ile birlikte parkede olduğu 313 dakikayı -1 skorla tamamlarken, bu skor Weems’siz geçirdiği 303 dakika da 16’ya çıktığı gözüküyor. Benzer farklılıklar aşağıdaki tabloda gözükeceği gibi çoğu oyuncuda yaşanırken Kenan Sipahi ve Muratcan Güler’de ise durum tam tersi. Bu ikilinin Weems ile performanslarının çok daha iyi olduğu gözleniyor.

Takımın en fazla süre alan oyuncusu durumundaki Roll’a baktığımızda ise 2 isimle parkedeyken yaşanan performans değişimi göze çarpıyor. Bunlardan biri DJ Strawberry. Roll-Strawberry ikilisi parkede uzun süre birlikte kalıp (414 dakika) +10’luk bir skora sahip olmuşlar. İkisinden biri parkedeyken bu sayı düşerken, sadece Roll’un parkede olduğu durumda ise negatif bir hal alıyor (330 dakika oynayıp -2’lik skor). İkisi parkede olmadığı kısa sürede ise bir sorun yok gibi gözüküyor. Erkan da ise durum tam tersi. Roll’la birlikte parkedeyken (159 dakika) -5’lik bir skor oluşmuş. Erkan tek başına parkedeyken ise bu sayı +8’lere kadar çıkmakta.

Tüm takımın ikişilerli durumlarını gösteren tablolar ise aşağıda bulunmaktadır.



BEŞİKTAŞ SOMPO JAPAN - GAZİANTEP BASKETBOL 1. MAÇ 67-60
İlk maçın verileri incelendiğinde 7 sayı farkla biten maçta 3 oyuncudan eşit ve önemli katkı alındığı gözüküyor. (Weems-Stimac-Şafak 6 +/- değeriyle). Özellikle maça kenarda başlayan Şafak Edge’nin oyuna dahil olmasıyla alınan 13-6 lık skor devreye de bu farkla girilmesini sağladığı gözüküyor. 30 dakika parkede kalan Thompson’nın 1 +/- değeri düşük gözükürken yine Muratcan Güler’de beklenen katkıyı veremeyip -1 +/- değerinde kalmış. 

İlk ve ikinci yarı başlangıçlarında tercih edilen Thompson-Muratcan-Roll-Clark-Stimac 5’i maçta yaklaşık 10 dakika boyunca mücadele edip rakibin 4 sayı gerisinde kalmışlar ve bu sayede farkın açılması mümkün olmamış gözüküyor. Weems-Muratcan değişikliği ise rakibe karşı üstünlük sağlamamızı yaramış. Antep 2. Yarıda 6 oyunculu rotasyonda kalıp (Cherry-Denmon-Rautins-Jefferson-Balazic-Ruzic) sadece 3 farklı 5le sahada yer almış ve devreyi eşit skorla kapatmayı başarmış.




GAZİANTEP BASKETBOL - BEŞİKTAŞ SOMPO JAPAN  2. MAÇ 59-67

İlk maça göre bu maçta iyiler ve kötüler diye bariz bir ayrım gözüküyor. İlk maçın etkisiz ismi Muratcan bu maçta 18 +/- değeriyle maçın yıldızı. Kenan Sipahi ve Kyle Weems ise 13 +/- değerleriyle galibiyetin mimarı olmuşlar. Sertaç da yine Stimac’ın gölge de kaldığı bu maçta 9 +/- değeriyle takımı sırtlayanlardan. Özellikle 3. Çeyreği bitimine doğru skor 38-38 iken gelen Sertaç değişikliği ile gelen 26-15 lik skor maçın kazanılmasında kritik olduğu gözüküyor. Erkan, Clark ve Thompson ise maçın etkisiz oyuncularıymış. Thompson ikinci yarıya da 5te başlayıp yine takımının geri düşmesini engelleyemediği için bir daha süre bulamamış. 



Gaziantep Basketbol maçı ilk maçta olduğu gibi dar rotasyonla tamamlarken Cherry-Rautins-Balazic-Haislip-Jefferson 5’lisi parkede en fazla süre bulan rotasyonunu oluşturmuş. Özellikle 2. Yarı başladıktan 3 dakika sonra Balazic’in oyuna girmesiyle tekrar kurulan 5’li bu periyotta takımımıza karşı üstünlük sağlamış. (yaklaşık 6 dakika sonucu 19-13) Aynı sürelerde Thompson-Stimac ikilisinin parkede olduğu gözüküyor. Kenan-Sertaç-Weems-Muratcan değişiklikleriyle maç Beşiktaş tarafına dönmüş.




GAZİANTEP BASKETBOL - BEŞİKTAŞ SOMPO JAPAN  Genel Bakış

Realgm.com websitesindeki verilere baktığımızda sezon boyu 82.9 sayı ortalamasıyla oynayan takımımızın Gaziantep ile oynadığı maçlarda sadece 67 sayı üretebildiği gözükmektedir. Bu skorla Gaziantep diğer rakiplere göre Beşiktaş’ın en düşük skor ürettiği takım oluyor. Bunun sebebi olarak ise ilk maçta normal sezon temposunun altında geçtiği (normal sezonda ortalama 72 pozisyon bulan takım 66 ile maçı bitirmiş) gözükürken, ikinci maçta ise düşük skorun sebebi düşük şut yüzdesi olduğu gözleniyor. 
Aşağıda yer alan iki maçın 4 faktör (Dean Oliver 4 factors) sonuçlarına baktığımızda ise hem şut yüzdelerinde hem de top kayıplarında rakibe göre daha geride kaldığımız gözüküyor. Ancak hücum ribaundı yüzdelerinde yakaladığımız ezici üstünlük iki galibiyet için de kilit nokta gibi gözüküyor. Oynadığımız iki maç sonunda ortalama %38.8 hücum ribaundı yüzdesi sezon yüzdemizin oldukça üzerinde (sezon %31.7) Bu eşleşmede de yine ribaundların kritik olacağı gözüküyor. Çünkü şut yüzdesinde sadece Gaziantep’in gerisinde kalmayıp kendi ritmimizinde çok dışında yüzdeyle oynamışız. Sezon için Efg yüzdesi 0.548 iken Gaziantep maçlarında bu sayı ortalama 0.436’larda kalmış durumda.











6 Mayıs 2016 Cuma

4 Faktör ve TBL Yansıması

İlk yazımda Moneyball filminden, genel olarak ne olduğundan bahsetmiştim. (perde arkasını daha çok merak edenler için Socrates dergisinin nisan sayısında Kaan Kural’ın yazısını bulabilirler). Beysbolda yakalanan bu başarının diğer spor dallarına sıçramasının kaçınılmazlığını da vurgulamıştım. İşte tam bu noktada Basketbol için devreye Dean Oliver girdi ve “Basketball on Paper” adlı kitabında basketbolda başarıyı 4 faktörün getirdiğini açıkladı. Kaba hatlarıyla bunları;

1.    Şutun önemi %40
2.    Top kayıplarının önemi %25
3.    Ribauntların önemi %20
4.    Faul atışlarının önemi %15

olarak belirledi. Detayına inecek olursak da;

1.   Şutun önemini effective field goal percentage (eFG%) olarak adlandırılan, normal şut yüzdesinden farklı olarak 3 sayılık atışların değerini ekleyen ve şu formülle (FGM+0.5*3PM)/FGA bulunan istatistiği kullanarak değerlendirdi.

2.    Top kayıplarının önemini takımların oyun hızlarının elimine etmek için top kayıpları yüzdesini (TO%) kullanarak değerlendirdi. Formül=100*TO/(FGA+0.44*FTA+TOV)

3.    Ribauntların önemini gene aynı şekilde yüzdesel olarak (Reb%) değerlendirdi. Savunma ve hücum ribaundu olarak ayrı olarak hesaplanır.  Formül =100*ORB/(ORB+OppDRB)  //  =100*DRB/(OppORB+DRB)

4.    Faul atışlarının önemi de ikiye ayrılanlardan. Birincisi yapılan hücum sayısına göre çizgiye geliş miktarı, diğeri ise başarı yüzdesi. Ancak bu değerlendirme için FTA/FGA istatistiği de yeterli görülmekte.

Bilmeyenler için gerekli açıklamaları da yaptığımıza göre şimdi istatiksel anlamda daha istikrarlı gördüğüm Türkiye Basketbol 1.liginde 33. Hafta sonrası, playoffa bir kala takımların 4 faktör sonuçlarına bakalım.

Yukarıdaki tabloda verilen 4 faktör değerleri takımların rakipleriyle olan farklarını yansıtmaktadır. Tablo; malesef TBF’nin sitesinde bu değerlere ulaşmak mümkün olmadığından realgm web sitesinde yayınlanan veriler kullanılarak oluşturulmuştur.

Dean Oliver’ın belirlediği yüzdelik önemler ortalama değerlerdir ve her ligin kendine özgü yapısı olduğundan farklılık gösterebilir. 1. Lig özelinde yaptığım regresyon analizi ile 0.94 R2 değeri ve 1.68 standart sapma değerleri ile tutarlı sonuçlar verdi. Yani analiz sonucu bulunan katsayılar ile %95 oranında ±3.36’lık farkla galibiyet sayısı doğru tahmin edilebilmekte. Sonuçlar ise aşağıda görülmektedir.


Peki bu ne anlama geliyor? Katsayılar o istatistikte 1 artış gerçekleştiğinde galibiyetteki artışı gösteriyor. Yani bu analize göre bir takım. eFG istatistiğindeki farkı 1 arttırırsa sezonda nerdeyse bir fazla (0.9) galibiyet alacağı anlamına geliyor. Aynı değer TO yüzdesindeki farkta da geçerli. Bunun yanında 2 ribaunt yüzdelik fark da bir galibiyet anlamına geliyor. Oliver’ın %15 önem verdiği faul çizgisine geliş bu ligde sadece %5’lik öneme sahip olduğu gözüküyor. Yan tarafta gözüken yüzde etkileri tüm istatistikleri 1 standart sapma artırıldığında galibiyeti ne kadar etkileyeceği gözlemlenerek hesaplanmıştır ki önem sıralaması da Dean Oliver ile aynı olduğu görülmektedir. Takımların gelişimlerini buradaki değerleri temel alarak yapması sonuçları etkileyecektir. Örneğin ligin üst kısmında yer alan Denizli Basket’in top kayıplarında rakiplerine göre geride kaldığı, ayrıca faul çizgisine gitme oranının da oldukça düşük olduğu gözüküyor. Bu iki alandaki artış onlara zirveyi getirebilirdi. Ligin zirvesindeki Tofaş’ın ise genelde her alanda üstünlüğü gözükürken rakiplerine göre faul çizgisine gidiş oranları ise en zayıf yanları olarak göze çarpmakta.

4 faktöre göre galibiyet sayılarını hesapladığımızda ise aşağıdaki tablo ile karşılaşıyoruz. 


Tablolardan çıkan en ilginç sonuç Melikşah Üniversitesinin istatistiklerinin o kadar da kötü olmamasına rağmen ki alması beklenen galibiyet sayısında da bu gözükmekte, ancak aldığı galibiyet 13’de kalmış. Merak edip maçlarına baktığımda ise Melikşah Üniversitenin bu sezon kaybettiği 20 maçın 13’ünü 10 sayı ve altında farklarla hatta bunların 9’unu 5 ve daha az farkla kaybettiği gözüküyor. Melikşah için şansız geçmiş bir sezon gibi gözüküyor. Gediz Üniversitesi ise yaptığı istatistiklere oranla daha yüksek bir başarı yakalamış gibi gözüküyor.

Not: Yazı boyunca tamamen Realgm web sitesinden aldığım veriler üzerine yaptığım hesaplamaları ve sonuçlarını paylaştım. TBL ligini yeterince takip edemememden ötürü ekstradan yorum yapmadım. Bilginize…